Gök Ekin

1. 2007 yılında dikkatinizi çeken edebî çalışmalar (dergi, internet, kitap, isim, televizyon, vb.) hangileri?

Serkan Işın ve çevresindekilerin Poetik Hars ve dahili siteleri ile ZinHar(s)’da yürüttükleri Görsel Şiir çalışmaları/çabaları 2007 yılı ve belki de önceki birkaç yıl için Türk Şiiri için oldukça heyecan verici bir kinesis idi. Kaynağındaki Mesnevî çevirileri ve Hece dergisinin Cahit Zarifoğlu özel sayısı 2007 yılı için dikkatimi çeken diğer çalışmalar.

2. 2007 sizin için nasıl geçti? 2008 için plânlarınız var mı?

2007, hem internet hem de matbuatın kayıp isimlerinden bence en önemlisi olan İlhami Çiçek‘i, en azından internet üzerinde daha ulaşılabilir hale getirmek için başlattığım çalışmanın meyvelerini aldığım yıl oldu. 2008 yılı için ise elbette kaynak bulabilirsem basılı olarak da ulaşılabilir olmasını sağlamaya çalışacağım. Yine aynı yıl 4 sayı kadar Gök Ekin’in matbu kolu olarak Kavsıkuzeh’i (yeraltı) yayımladık. Aynı yılın sonlarına doğru e-edebiyat için iyi bir kazanım olduğuna inandığım Gök Ekin‘i şimdiki görünümüne kavuşturduk. Kendi üretimim için ise ikinci fetret yılını sürdüğümü ifade etmeliyim.

3. Matbu yayınların (özellikle dergiler) durumu hakkında ne düşünüyorsunuz? Sürekli takip ettiğiniz bir basılı ya da e-dergi var mı? Varsa neden özellikle o dergi?

Dergilerin; edebiyatın lokomotifleri oldukları, bununla beraber edebiyatçı yetiştirmede önemli bir görevi üstlendikleri bir gerçek. Gelgelelim son yıllarda bu rotadan bir parça sapmış gibi gözüküyorlar. Sözgelimi Nedim Ali’nin İkindi Yazıları ya da Cahit Zarifoğlu’nun Mavera’sı gibi okullar artık yok. Bu durumun sebebi olarak ise birçok dışsal neden sayılabilir. Ancak Hece, Dergah, Varlık gibi dergilerin hem konumlarını, hem etkilerini devam ettirdiklerini söylemeliyim. Elbette bunu Ali Tuhfe’nin Klişelerle Şiir Yazmak adlı makalesinde ele almış olduğu gibi keskince söylemek de mümkün değil ve evet basılı edebiyat için ne söylenecekse aynısını e-edebiyat için de söylemek mümkün.

Sürekli olarak takip ettiğim basılı bir dergi olmamakla beraber; internet üzerinde yayınını durdurmadan önce PoetikHars’ı ve halihazırda Anlamak‘ı takip ediyorum.

4. Sizce dergilerin internet yayımcılığına bakışı ne olmalı?

Dergilerin internet yayımcılığına karşı olmalarını açıkçası gereksiz görüyorum. Bir ürün pekala hem dergide hem de internet üzerinde (her alanda da tek bir yerde elbette) yayımlanabilir. Hatta ses kaydı da olabilir aynı ürünün. Amaç -hem editörler hem de ürün sahipleri açısından- kaliteli bir ürünü daha fazla alana yaymak ise bu pekala uygun bir durumdur. Gelgelelim internet yayıncılığının asla dergilerin konumuna gelebileğini düşünmüyorum. Basılı bir ürünün karizması var, en azından bu çağda. Bir ürünün sözgelimi Hece’de yayımlanmasıyla herhangi bir internet sitesinde yayımlanması aynı şey değil, olamaz.

Ancak bir dergi editörü, şairinin ya da yazarının; internet sitelerinde de yazarak yıpranmamasını pekala isteyebilir. Zira internet’in çok keskin bir yayın politikası mevcut değil. Hatta isteyen herkes her halikülarda şiirlerini yayımlayacak bir yer bulabilir internette. Bu da dergi editörleri açısından bir sıkıntıdır. Hatta edebiyat açısından da bir sıkıntıdır. Zira dergilerin şair/yazar geliştirme/eğitme gibi bir işlevleri de var ve elbette bir kişi ancak belli bir olgunluk seviyesine ulaştıktan sonra bir dergide görünebilir. Ve yine bir editörün ilk olmayı istemek gibi bir hakkı da olmalı. Bunu da gayet mantıklı buluyorum.

Dergilerin internet yayımcılığına bakışlarının, en azından bu aşamada pek müspet bir bakış olacağını düşünmüyorum.

5. İnternet yayımcılığının edebiyata etkisi sizce nedir? İnternet yayımcılığının geleceği için öngörüleriniz neler?

İnternet’in edebiyata katkısı -elbette zararlarıyla birlikte- yadsınamaz. Sözgelimi İsmet Özel’in yeni şiirlerini okuyabilmek için kitabının çıkmasını beklemeye gerek yok artık. Ya da çoktan tükenmiş bir kitabı e-kitap olarak bulmak mümkün internette. Anında çeviri araçlarıyla Türkçe’ye çevrimemiş eserler okunabiliyor. Edebiyat çevresindeki tartışmalara sıcağı sıcağına ulaşabilmeyi de sağlıyor internet. İnternette ürünlerini yayımlayan bir şair/yazar okuruyla daha yakın ilişkiler içine girebiliyor. Şair/yazar olma yolunda ilerleyenler daha çok yol gösterici bulabiliyor. Elbette yeni edebî akımlara kaynaklık etmesi de mümkün internetin. Yeni açılımlar sağlayabilir.

İnternette edebiyatın gelişmesi, internetin gelişmesi ile doğru orantılı. Sözgelimi flash tabanlı araçlarla ya da gelişmiş tarayıcılarla internet üzerindeki haftalık/aylık/mevsimlik dergiler basılı olanlardan daha görsel hale gelebiliyor ve sanıyorum bu gibi gelişmeler arttıkça internet yayıncılığı daha dominant hale gelecektir. Yakın bir gelecekte salt internet üzerinde yayın yaparak Türk Edebiyatı’nın önemli isimleri arasına girecek kimseler çıkabilir.

Ancak internetin hiçbir zaman dergi kitlelerinin sadakatini ve dikkatini sağlamayacağı aşikar. O tadı vermeyeceği de.

6. 2008 ve sonrasında edebiyat için öngörüleriniz nelerdir?

Edebiyatın artık bir öngörüden uzak olduğunu düşünüyorum. Etkenler çoğaldı çünkü. Olabilecek en iyi şeylerin olmasını temenni ediyorum sadece.

2007 Edebiyat ve İnternet Soruşturması