Bu filmi geri sarmanın
Bir yolu yok mu Allahım
Geri dönse diyorum
Dizi yaralanmış günlerim

Ciddiyim Allahım
Yaramaz bir çocuk kadar.

Bana verseler de gökdelenleri
Değişmem ki asla
Tavanı akan evimize

Deseler ki bu Mercedes senin
Vallahi değişmem
Ellerimle yaptığım
Tahta arabama

Samimiyim Allahım
Oyuncağı kırılan bir çocuk kadar

Sevgili çocukluğum
Seni bekliyorum
Köşeden çıkıp gelmeni

Hadi çocukluğum
Elma dersem çık
Armut dersem de..

On sekiz bin âlemin Muhammed Mustafâ’sı Habibullah, kâinat ağacının çekirdeği ve meyvesidir. Rabbimizin O’na olan şefkati kâinatın yaratılmasına, O’nun Rabbimize karşı olan muhabbeti ise cennetin yaratılmasına sebeptir.

Hazreti Peygamber, her haliyle âleme bir misal, insanlığa bir timsal olmuştur. Bunun içindir ki kâinatı kuşatan her varlıkta onun sesinden, siretinden, suretinden ve ruhundan bir parça vardır. Bilhassa kâinat içinde en yüksek hayat mertebesinde bulunan kemal sahibi insanlar, yüzyıllardır meşreplerine, mesleklerine, mezheplerine göre kâh halleriyle, kâh fiilleriyle, kâh sözleriyle, kâh kalemleriyle O’nu anarak şükranlarını izhar etmektedir.

Literatürde Peygamberimiz ile ilgili olarak yapılan çalışmalar genel olarak dokuz gruba ayrılır. Bunlar, O’nun (sas) hal tercümesini ve faaliyetlerini anlatan siyer (siret) ve megazi kitapları, söz ve işlevlerini ifade eden sünnet ve hadis kitapları, bedeni vasıflarını ve ahlaki hususiyetlerini bildiren hilye ve şemail kitapları, doğumunu zikreden mevlidler, miracını anlatan mi’raciyeler, mucizelerini ve peygamberliğine dair delilleri anlatan mu’cizat, şevahid ve delail-i nübüvve kitapları, isimlerine dair esma-i nebevi kitapları, faziletlerinin zikri ve mehdi için yazılan naatlar, doğduğu ve yaşadığı yerler, ebeveyni, hanımları, çocukları, ashabı, eşyaları, kabri, mescidi, vasiyetleri, ahlakı gibi sayısız konuda yazılan manzum-mensur eserler şeklinde sayılabilir.

Na’tın edebiyatımızdaki yeri

Tarihin en güzel sanat ve edebiyat eserleri, O’nun siretine ve suretine yansıyan nurdan alınan feyiz ile gün yüzüne çıkan naatlar ve manzum eserlerdir. Bu anlamda İslam edebiyatının, bilhassa Türk-İslam edebiyatının en çok okunan ve nesilden nesle aktarılan eserlerinin bu türden olması şaşırtıcı değildir. Birçok şairin hemen her şiiri unutulsa bile, O’nun (sas) için yazdıkları şiirler unutulmamıştır ve asırlardır bu şairler O’nu andıkları şiirler ile anılmaktadır.

Sadık Yalsızuçanlar kısa bir süre önce Silûet Yayınları’ndan çıkan Sevgiliye Şiirler adlı çalışmasında edebiyatımızdan naatları bir araya getirdi. Yalsızuçanlar söze özelde natın, genelde şiirin ve şairlerin İslam’daki ve edebiyatımızdaki yerini anarak başlıyor. Bu minvalde Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır’ın Şuara Suresi tefsiri, Ömer Tellioğlu’nun Şuara Suresi’ne dair notlarını, şiire ilişkin hadislere ve M. Es’ad Coşan’ın Türk Edebiyatında Naatlar isimli çalışmasını anıyor.

Şuara Suresi, adını 224. ayetinde yer alan “Şuara” (şairler) ibaresinden alır. Surede, muhtevasında hikmet, ahenk ve güzellik bulunmayan şiirlerin, şairlerin ve onları taklit ve takip edenlerin kötü durumları dile getirilmiş; fakat, iman edip salih amel işleyenler, Allah’ı çok zikredenler, şiirlerinin çoğunda Allah’ı birleme, O’na hamd ve şükretme, yarattığı şeylerden O’nun kudretini hatırlama ve O’na kulluk yapmayla ilgili olanlar ile haksızlığa uğratıldıktan sonra haklarını almak için şiir yazanlar müstesna tutulmuştur.

Şiirde hikmet olduğunu belirten Habibullah, sahabe şairler İbn Revaha’yı ve Hassan B. Sabit’i övücü sözler söyleyerek onları şiire teşvik etmiştir. Bu teşvikten feyz alan binlerce şair Revaha ve Hassan’ın yolunu takip etmiştir. Bu minvalde, Yalsızuçanlar, kitabına bu izleği takip eden şairlerin bazısına aşina olduğumuz, bazısıyla ilk defa karşılaştığımız şiirlerini almış.

Bu şairlerden İmam Buseyri, Habibullah sevgisini anlattığı “Kasidetü’l Bürde” isimli şiirinde O’nu kâinatın en güzel gülü olarak tavsif ederek, bizleri o gül karşısında secdeye davet eder: “Hazret-i Muhammed Hakk’ın sesidir / Her iki dünyanın efendisidir / Arap-acem onun bir bendesidir / Zaman o gül gibi gül görmüş değil / Sen de o güzelin önünde eğil.”

Yunus Emre, “yaratılanı severim Yaratan’dan ötürü” diyerek, dağlar ile, taşlar ile, seherlerde kuşlar ile, sular dibinde mâhiyle, sahralarda âhû ile, bütün bunların yaratılmasının sebebi Ol Muhammed Mahbûb ile Mevla’yı çağırır. Sonra cümleye din ve iman olan Muhammed Mahbûb için söylediği şiirler ile insanları Mevla’ya çağırır.

Mevlana “Sen” isimli şiirinde Allah’ın Sevgilisi Muhammed Mustafa’yı, Yüce Rabbimizin Resulü, Huda’nın eşsiz, tertemiz, seçkin ve nazlı kulu, evrenin efendisi, peygamberlerin gözünün nuru, bizim ışığımız, miraç gecesinde Cebrail’in arkadaşı şeklinde tarif ettikten sonra “Sağ olduğum müddetçe ben, kölesiyim Kur’an’ın / Yolunun tozuyum ben O’nun, Muhammed Muhtar’ın / Kim naklederse bundan başkasını sözlerimin / Bıkkınım ben ondan da, ki o sözlerden de bıkkın.” diyerek bütün sözlerinin Muhammed Mustafa’yı anlatmaktan ibaret olduğunu hatırlatır.

Ruhi “Habib-i Kibriya” isimli şiirinde Habibullah’ın, Vedud isminin bir aynası, Muhammed ve muhabbetin birbirlerinin mütemmim cüzleri, muhabbet ve Muhammed’in birbirine tutulan, birbiri içinde çoğalan aynalar olduğunu anlatır. “Bu âlem bir aynadır, her şey hak ile kaim / Muhammed aynasından Allah görünür daim // Muhabbetten oldu Muhammed hasıl / Muhammed olmasa, muhabbetten ne hasıl?”

Modern çağ ve naat geleneği

Çağdaş Türk şiirinin özgün şairlerinden Cahit Zarifoğlu şiirinde on sekiz bin âlemin sultanına “Efendim” diye hitap eder: “Gözlerini süzüyorsun / Bir balık gibi akıyorsun kaldırımlarda / Bir daha yüreğini kaparsan bana / ‘Bu yaprağı paramparça yaparım’ / Çiçekleri sarı yapraklar ve bir ocak ayı / Ağız ağza sin ve cim harfleri / Ateş kararıyor, bu içimin alevleri / Acı çekiyorum elimden alınmışsın gibi”.

Kısa bir süre önce kaybettiğimiz medeniyet şairi Erdem Bayazıt da insanlığın en büyük yolculuğu Hicret’i “Savaş Risalesi”nde şöyle anlatır: “Güneşin / mızrakların ucuna takılıp / kaldığı / bir vakitte / Diriliş erlerinin yüreklerinden / yayılan / Bir depremle sarsılıyordu arz. / Gerilmişti altımızda atlarımız / Fırlayıp kopacakmış gibi / baldırlarından / kasları / Ve tarıyordu bir projektör gibi / bakışları / üç kıtayı / Yeni bir vakte eriyordu yürekler / Yayılıyordu o muştu / O coşku / O haber. / Bir gelen var / emin haberciden / emin olana / Ondan da sıddık olana ve sadık olanlara / sohbete erip / halkada duranlara / yürekten yüreğe yol bulanlara.”

Sadık Yalsızuçanlar’ın bu kitabının bir boşluğu doldurduğuna şüphe yok. Öte yandan, seçkide bir okuyucu olarak benim zihnimi meşgul eden bir-iki husus da yok değil. Bana kalırsa böyle bir seçkide geleneği ve modern şiiri çok iyi özümsemiş bir şair olan Sezai Karakoç’un “Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine” isimli klasikleşmiş şiiri olmalıydı. Öte yandan Hilmi Yavuz’un “Kaab ve Hırka” şiiri ile Goethe’nin “Dağ Pınarı” şiiri de seçkiye alınabilirdi. Keza yakın dönem şairlerin konu ile ilgili şiirlerine seçki de daha fazla yer verilebilirdi.

Buradan bakınca, bugün edebiyat dünyasında belli bir şiir zevkine ulaşmış, özellikle yakın dönem şairlerinin şiirlerinin de yer aldığı “ciddi” bir seçkiye ihtiyaç var. Yalsızuçanlar’ın hazırladığı bu seçki bu ihtiyacı büyük oranda karşılıyor. Bediüzzaman’ın da belirttiği gibi “ilk yapıp mükemmel yapmak” sadece Muhammed Mustafa’ya hastır. Galiba bu kitaptaki eksiklik gibi görülen hususları bu kabilden değerlendirmek gerekiyor.

1.Ne kadar dönsem de muhteşem olmayacak!
Çünkü; ortasından sıkılmış bir yalnızlık benimki

2.İçime bir kuğu serinliği ver
İçi daralan göllerden al çıkar beni

3. Hadi akla beni kuğu boynunla.
utandır öperken. boylu boyunca ayıpla.  

4. Bir günah daha as boynuma.
yandığım ateşe bir odun daha hazırla

5.Acıyan yürek; rabbin madalyası
asılı durur şuramda.

doğum sancısında deniz

sıvazlarken toprağın yüzünü

yüreklerde çağıl çağıl

aşk damıtır

ey her sabah çiçeklere su taşıyan ay

sen de bu şiiri bir çiçek say

gece güller giyer al al

gök bir ıtırdır

dua dağıtır yaprak yaprak

dudaklarıyla dillerimize zaman

kuşlar serilir göğün sofrasına

ahirzaman aşkları büyür karanlıkta

karınç dağları dalga dalga

dalgalar ki göğümüze vurmakta

karların üzerine geceden düşen

arı bir ten, on iki kandilli

gecenin gözlerine ışık ağar

şakirtler aşkı bulutlardan sağar

toprak renkli bulutlar bırakılır

çocuk bahçelerine

ve annelerin yüzlerine

yıldız ellerimize düşünce

çocuk sesleri böler günleri

güneş kurtarırken ufuklardan kendini

bir türküdür ki zaman

çayların gözlerinde durulur

omuzlarından sarsılır ırmaklar

ağaçlar dallarından

bilirsin ağlayan her çağlayan

bozar gecenin uykularını

taşlar ufalanır renginden

karanfiller açar gülüşünden

istiğrakın eşiğinde gece

düşlerinde baharlar büyür

aşk ışık arar kırmızı ufuklarda

asır kirli bir aynadır burçlarında

şiirlere tutunan dervişin

bağrında aşk yangınları

mühürlenir ateş ve kan

yar çalkalanır dudağında

gökler ağlayınca yatır başlarında

yağmurlar yağar ilahilerin yapraklarına

istanbul sisli, bir rüya ağılı

bulutları emzirmez olmuş insanları

yanan kandır şimdi gözyaşları

yuşa tepesinde yorgun bir savaşçı

hep ölüme at süren yeniçeri

akının ne lirik bir mehdi

kurumuş hurma dalının

ince yay hali bakışların

menziline ay vuruyor

o ne güzel kandil

ey türkülerin sırlı kandili

ışığın ne çok masalın eğeri

katran ağacı, incir ve barla

vurgun

ellerin bir asa

dualarınla ayakta kalıyor dünya

sayfa sayfa alnının defteri

ölüm ciltliyor en güzel şiirini

hayallerin uzayıp gidiyor rüyalarımıza

kalbimizi yorma

bir sevda ki boşlukta

ırmaklar öpüyor yanaklarımızı

dağlar hazır kıta attır geceye

nice kutuplar inmiştir yelesine

doğu masalı, batı kapısı

ulu orta aşk çarşısı

gövdende dağlanır

bir bayram yeri olur bakışların

gözlerin uzar uzar

kalbinden kalbimize akar

sen yaralı kuşların piri

ki iyi kurtların miri

ve kuşlara ve kurtlara

kahvaltı sunan sabahın efendisi

öyle gamlı gözlerin

bir rüya bozumu sanki

Niyeyse içim dışıma sığmaz olur. Sonra da bıkarım; ismimden, adresimden, olanlardan, iğreti geçen zamandan. “Sen yokken” diye bir yazıyı kurgulamıştım. Düdük sesiyle irkildim. Cümleler zihnimde uçuştu. Galiba son vapur kalkıyordu:

“Sen yoktun, kendimi uykuya verdim günlerce, derin kaygısız. Rüyalar gördüm, sahici gibi. Sonra ani uyanmalar, dehşetle etrafıma bakınmalar. Şimdi bir deprem olsa bundan fazla korkmam demeler, aldırmamalar… Bilirsin işte. Uzun yürüyüşler yaptım, yalnız başıma. O kemikleşmiş, bükülmeyen, sanki çelik gibi inadının kırılmasını bekledim -değecekmiş gibi- güneşin son ışıklarına kadar, büyük bir çaba göstererek seni haklı çıkardım. Deliliğinin sona ermesini, sağ salim normale dönmeni istedim. Olmadı. Sabrettim. Yakınmasız cümleler kurdum günlerce. Durmaksızın yağan, büyük yığınlar oluşturan, karın kalkmasını bekledim. Nisanı, haziranı sayıkladım. Kuşların ekmek kırığı bulmak için pencere pervazlarına konup, gagalarıyla ‘tık tık’ vurmalarını bekledim. Büyük bir ihtimamla, yatalak bir hastaya bakar gibi besledim onları, beni yalnız bırakmadılar. Günlerce, gecelerce fırtınaların dinmesini umdum. Korkup ‘anneee!’ diye sarılan evladımla avundum. Küçük bir parça kederi taşıdım, yüreğimde. Hatlarıma yansıdı. Yüzüm öyle bir hale büründü ki… Aynalar, ah aynalar, bakamaz oldum, bilmezsin, aynalara küstüm bu yüzden. Böyle bir durumda, tipiye tutulmuş, uğultulu bir tepede yaşayanların izlenimlerini, üşümelerini, sokulmalarını anlatsam… “At kendini Fırat’a, Dicle’ye!… At soğuk sulara!” diyen sen bile bundan ne umduğunu tahmin edemezsin.”

Tıpkı rüyamda sınırları yıkılmış mezarlıktan topladığım kemiklerimi -diyorum o kadar benimsemişim ki- yeni kabre koymaya çalıştığımı ve bunu ciddiyetle, dikkatlice yaptığımı, sırf güzel görünsünler diye özenle, kellelerin etrafını pamuklarla desteklediğimi, bundan haz duyduğumu, huzur… Neden mi yaptım? Bilemezsin nedenini. Anlatamam.

Kocaman bir hiçi hiçe ular gibi, kerbelaya dönmüş yüreğini avutur gibi…

Görür gibi. Gel!… Diyorum, dinsin bu kan; damlamasın satırlara. Sızmasın kitaplara. Tarih seni lânetle anmasın, girme şu kumpasın içine. Düşme kahpe tuzaklara diyorum da dinlemiyorsun ki beni. Sözüm beş para etmiyor.

Kentli, köylü ya da ikisi kadar da olamayan, bin yerden gelmiş, bir türlü alışamayan, -alışmayı reddeden- kimse midir? Allah’ın aşkına sen söyle. Avukatına laf yetiştiren hükümlü gibi davranma bana ne olur? Sonra bir şey olmamış gibi. Morgda yatanlar onun değilmiş gibi. Suyun üstüne çıkmaya çalışan, kirli elleriyle kaderini değiştirdiği insanları üzmemiş gibi davranmak. Kolay yaşamak yeryüzünde, vicdanı rahat durmak toprağın üstünde. Amacı bu.

Bir şey olmamış gibi çok sonra, susmuş gibi, ya da hep konuşmuş gibi çıkıp gelmeler, yokuştan. “Hesabım bitmedi sizinle” diyen maskeli, hırslı, öfkeli siluet, caddenin sonundaki çöpü ateşe verdi. Sonra arkasına bakmadan karanlıkların içinde koşarak kayboldu, ayak sesleri yankılandı duvarlarda, loş köşelerde. Hiç küfretmemiş oldu böylece değil mi? Hiç zarar vermemiş oldu sloganıyla.

Çıkıp geldi yokuşlardan bir gün ansızın. Solumalar, ciğerinin hırıltılarını dinlemeler… Etrafındakilere rahatsızlık vermiyor, korkma. O kadar gürültüden sen duyulmazsın meraklanma. İflah olmaz bir bağımlı gibi huzursuz bakışlarla beni süzmeni sıradan bir hareketle karşıladım.

Çıktın geldin, sislerin ardından. Hiçbir şey olmamış insanlar ölmemiş gibi, sıradan bir gün gibiydi her şey sende. İpek bir gülüş yüzünde ‘nasılsın?’ diye lüzumsuz bir soru sordun. Belki de bunları ben değil sen yaşamıştın. Bende anlatmıştım. Belki de… İş olsun diye hep…”

MERAL AFACAN BAYRAK

(Bu öykü, Bir Nokta Kasım 2008 sayısında yayımlanmıştır.)

bir mevsim bitimine tanık olmak
bir mevsim bitiminde olanlara
böceklerin kaçışını izlemek
yağmurla, rüzgarla savaşmak
engin tarlada tırpan sesinde
koç kadar ürkek, kurbanlık
uzatmak keskin demire
ince uzun boynunu

sessizce yürüyor yüreğim
boğazımda günlerin heyulası
hava sahası gözlerim
bulut kaynar, at kişner içinde
sıkılgan bir yara telaşlarım
biliyorsun, duam var

yağmura iniyor yüzüm
şafağın kavşağında
kar kokuyor ceplerim
yüzümde suskunluğun yuvası
duam var, biliyorsun tanrım

suya götürüyor ellerim
geri gelmek gelmiyor ellerimden
duam var, biliyorsun tanrım
sular yükseliyor

“Boşluğa bakan pencere… Orada bir siluet, sisler arasında. Öylece bakıyorsun Esin…

Karmakarışık rüyalar, hayra yorulası. Ben düşmeden saçı beyazlayan /beyazlatan gamın peşine, yağmur ağacak yeryüzüne… Rahmetin doyurucu, diriltici dingin hali.

Hep sen vardın. Kaybolup kapıları kapatan sendin. Yüzümü sarartan hastalığın kopkoyu karanlığında, kendimi dert etmediğim zamanlarda…

Öykünün tamamı Şurada

Yedi İklim dergisi editörü Ali Haydar Haksal yaklaşık 30 yıldır yazıyor. Bu süre içinde dergi çalışmalarına ek olarak deneme, öykü, roman ve inceleme alanında yaklaşık 15 kitaba imza attı.

Haksal, bir süredir edebiyatımızın kilometre taşı hüviyetindeki ustaların düşünce, sanat ve edebiyat dünyamızdaki yeri ve önemi üzerinde duruyor. Bu minvalde “(Mehmet) Akif Duruşlu Asım (İnsan Yay. 2006. İst.)”, “Sezai Karakoç: Eleğimsağmalarda Gökanıtı. (İnsan Yay. 2007. İst.)” ve “Büyükdoğu Irmağı: Necip Fazıl. (İnsan Yay. 2007. İst.)” isimli kitapları yayımlandı. Haksal bu kez “Rasim Özdenören: Ruh Denizinden Öyküler (İnsan Yay. 2008. İst.)” isimli kitabı ile tekrar okurunun karşısına çıktı.

Yazı hayatında elli yılı geride bırakan Rasim Özdenören öykümüzde yerli bir ses olarak özgün bir yerde duruyor. Özdenören “Ruhun Malzemeleri” isimli kitabında öyküsünün kaynaklarını ve serancamını anlatmıştı. Ne var ki, bir kaç derginin yaptığı özel sayı ve dergilerde seyrek de olsa yayımlanan yazılar dışında -Necip Tosun’un kitabını saymazsak - kitap boyutuna ulaşmış bir yapıta pek rastlayamıyoruz. Haksal’ın elimizdeki kitabı bu anlamda büyük önem arz ediyor.

Haksal, kitabında sade, anlaşılır, deneme ile öykü arasında bir dil ile okuruna sesleniyor. Özdenören öyküsünü kah tek tek, kah kitap boyutunda değerlendirerek yazarın öyküsünün izleklerini anlatıyor. Kitabın son bölümünde yayımlanan Özdenören söyleşisi Haksal’ın kitap boyunca değindiği hususları özetler nitelikte.

Haksal‘a göre sanat ve düşünce hayatımızın önemli isimlerinden biri olan Rasim Özdenören. edebiyatımızda sadece öykü yazan ve öyküyü ciddiye alan, bütün yoğunluğunu öyküye veren ilk yazarlarımızdan.

Özdenören, kitaplarına girmemiş olan ilk öykülerinde felsefî olmaktan uzak dursa da, zaman içinde sosyolojik ve toplumsal değişimi yakalayan ve felsefi derinliği olan öyküler yazar. Öykünün serancamını iyi takip ettiğinden klasik anlatı tarzına takılıp kalmaz; kendisini sürekli yeniler. Modern bir anlatımla kendi klâsiğini oluşturur. Bundan dolayıdır ki dili hep belli bir düzeyin üzerindedir.

Bazı yazarlar birkaç eseriyle öykü ve sanat yaşamlarının dairesini kurup tamamlar veya çok kısa zamanda dairelerinin içine sıkışıp kalır. Ya da belli bir yaş sınırını aşar aşmaz daireleri kapanır. Oysa Özdenören, her kitabıyla yeni daireler kurar; bir daire tamamlandıktan sonra bir yenisine geçiş yapar. Hem kendi öyküsünün önünü açar, hem de Türk öykücülüğüne yeni kapılar aralar. Bu anlamda Hastalar ve Işıklar, Çözülme, Çok Sesli Bir Ölüm Gül Yetiştiren Adam, Çarpılmışlar, Denize Açılan Kapı başka başka daireleri oluşturur. Kuyu ile başlayan süreçte ise iç içe geçen, birbirinden ayrı, ama birbirini bütünleyen yeni bir süreç göze çarpar. Kuyu, aşkın öyküsüdür. Hışırtı ile başlayan, Toz ile devam eden süreç ise, aşkı konu olarak da doruklaştıran felsefî özellikli öykülerdir.

Özdenören’in öyküsünü doğuran ruh ve koşullar onu anlamada en önemli hareket noktalarıdır. Bu ruhun ve koşulların işaretlerini ilk önce Hastalar ve Işıklar kitabında görürüz. Kitap dönemin şiir duyarlığıyla özdeştir. Şiirsel duyarlığın bir başka yansımasıdır. Nitekim burada yakalanan ses, şiirde Üstat Sezai Karakoç’un yaptığını öyküde Özdenören’in yapmasına vesile olacaktır.

Özdenören’in Çözülme kitabındaki öyküleri 1970’li yılların ürünleridir. Yazar, Çözülme’de yapı itibariyle yeni bir başlangıç yapar. Öykülerin geniş bir zaman ve mekân dilimine yayılması, öyküsünün alanının genişlemesini de sağlar. Sosyal olaylar daha belirginleşir. Bir bireyi veya beni ilgilendiren olaylar içten dışa doğru açılır.

Gül Yetiştiren Adam Özdenören’in eserleri içinde sosyal olayları işleyiş bakımından en önde gelenidir. Sosyal olaylar, eserde olmasına karşın, sosyal olayların keskinliğinden çok anlatımın insan ruhu merkezli olması dikkat çekicidir. Bunun içindir ki kitap Rasim Özdenören için bir dönüm noktasıdır.

Denize Açılan Kapı yapı bakımından Hastalar ve Işıklar’a yakın olmasına rağmen, içerik bakımından yeni bir yerde durur. Özdenören bu kitabında Çözülme ve Çok Sesli Bir Ölüm’den sonra yeniden içe döner ve orada derinleşir. Hastalar ve Işıklar’daki derinleşme Denize Açılan Kapı’da farklı bir boyutta tasavvufi bir derinlik kazanır.

Özdenören, Toz kitabında deneme ile öykü arasında bir yerde durur. Bütün anlatılar, içten içe birbirini tamamlayan ve güçlendiren öykülerdir. Her metin; ayrı tipler ve karakterler etrafında döner.

Zeyl:Ali Haydar Haksal bu kitabında öykü yazan bir yazarın duyarlılıkları ile öykümüzün zirvesinde bulunan Rasim Özdenören öyküsünün temel dinamiklerini, beslenme kaynaklarını ve koordinatlarını dillendiriyor. Buna Özdenören ile yaklaşık olarak aynı dilden, düşünceden ve medeniyetten beslenmiş olmak da eklendiğinde okuyucunun zihninde bütün boyutları ile olmasa bile ortalama bir Rasim Özdenören resmi beliriyor. Okuyucuya düşen ise bu resmin görünen ve görünmeyen taraflarını bir bütün halinde ortaya koyacak okumalar yapması.